تفاوت بین روانکاو، روانپزشک و روانشناس

روانپزشک کیست؟

روانپزشک Psychiatrist به پزشکی گفته می شود که در زمینه سلامت روان Mental Health تخصص گرفته است. بیشتر روانپزشکان در زمینه تشخیص و معالجه بیماری های روانی فعالیت دارند. روانپزشکان به طور معمول برای معالجه بیماری های روانی (اختلالات ذهنی) Mental disorders دارو تجویز می کنند. گرچه برخی از بهترین مشاوران روانی Therapists جهان از میان روانپزشک بوده و هستند، روانپزشکان قرن بیست و یکم، به ندرت از طریق مشاوره به کمک بیماران خود می شتابند. بیشتر روانپزشکان یا دارو تجویز می کنند یا به روش های دیگری نظیر شوک الکتریکی ECT متوسل می شوند.

روانشناس کیست؟

در کانادا و آمریکا، به طور معمول به کسی روانشناس Psychologist گفته می شود که دکتری روانشناسی داشته باشد. بعضی از روانشناسان کار مشاوره انجام می دهند. برخی، درگیر تشخیص بیماری های روانی می شوند. بعضی از آنها هم اصولاً کاری با معالجه بیماری های روانی ندارند. این دسته درگیر ارائه مشاوره به شرکت ها و سازمان ها یا انجام تحقیقات یا تدریس در دانشگاه ها و کالج ها می شوند. کلمه”سایکالاجیست” Psychologist (روانشناس)، عبارتی ثبت شده Protected است. این بدان معناست که تنها کسانی می توانند از این عبارت در کنار اسمشان استفاده کنند که توسط یک سازمان محلی قانونگذار نظیر College of Psychologists of Ontario مجوز گرفته باشند. روانشناسان اجازه تجویز دارو ندارند.

روانکاو کیست؟

روانکاو Psychotherapist کسی است که به صورت حرفه ای از طریق مشاوره Talk Therapy به معالجه بیماری های روانی می پردازد. عنوان “سایکوتراپیست” در بعضی از مناطق آمریکای شمالی عبارتی ثبت شده Protected است. برای مثال در استان انتاریو کشور کانادا تنها کسانی می توانند خود را سایکوتراپیست بنامند که عضو CRPO یا Colledge of Registered Psychotherapists of Ontario باشند. اعضای CRPO به طور معمول در رشته روانشناسی یا رشته های تحصیلی مرتبط مدرک کارشناسی ارشد دارند. کار روانشناسان و روانکاوان در بخش ارائه مشاوره به کسانی که از اختلالات ذهنی رنج می برند مشابه هم است، اما به طور کلی می توان گفت که فعالیت روانشناسان فراتر از روانکاوی است و ممکن است برروی تحقیق و تدریس و … نیز متمرکز شود. همچون روانشناسان، روانکاوان اجازه تجویز دارو ندارند.

سایر حرفه های مرتبط

علاوه بر روانپزشکان، روانشناسان و روانکاوان، تعداد زیادی از مشاغل به ارائه خدمات مرتبط با سلامت روان می پردازند. در زیر بعضی از این مشاغل معرفی شده اند.

• مشاور ازدواج و زوج ها Marriage/couples counsellors/therapists: این گروه بیشتر برروی حل مشکلات بین افراد تمرکز می کنند؛ بخصوص وقتی مسایل جدی بین زوج ها یا اعضای یک خانواده پیش می آید. بعضی از کسانی که در این زمینه فعالیت دارند روانشناس یا روانکاو هستند.

• مربی زندگی و مشاور Life coaches and counsellors: این گروه به افراد کمک می کنند که با مشکلات روزمره زندگی و همین طور تصمیم گیری های جدی خود رو به رو شوند و راه درست را انتخاب نمایند. به عنوان مثال می توان به مشاوران کاریابی Career counsellors اشاره کرد.

• مشاور اعتیاد Addiction counsellors: این متخصصان، به افراد معتاد به مواد مخدر یا قمار و سایر اعتیادهای رفتاری کمک می کنند که اعتیاد خود را ترک کنند یا کاهش دهند. بعضی از مشاوران اعتیاد روانکاو هستند.

• مشاور امور جنسی Sex therapists: این دسته، در زمینه مشکلات جنسی مشاوره ارائه می دهند.

• پرستار Nurses: بیشتر پرستاران در کلینیک ها و بیمارستان ها به بیماران کمک می کنند. بعضی از این پرستاران در زمینه اختلالات ذهنی دوره دیده اند و در بخش روانی بیمارستان یا کلینیک های روانی فعال هستند. به طور معمول خدمات پرستاران محدود به رسیدگی به وضعیت جسمی بیمار، تزریق سرنگ و نظایر آن می شود. با این حال بعضی از پرستاران دوره دیده، امکان ارائه مشاوره هم دارند.

• کاردرمان Occupational therapist: وظیفه اصلی این گروه کمک به بیماران در انجام امور روزمره شان است. برای مثال ایشان در زمینه تحرک بیماران یا معلولان فعال هستند (تجویز صندلی چرخدار، نصب تجهیزات در محل زندگی بیمار و …). بعضی از کاردرمانان دوره های روانشناسی نیز دیده و تا حدودی کار روانکاوی هم انجام می دهند.
  

• مددکار اجتماعی Social worker: مددکاران اجتماعی خدمات وسیعی به بیماران و افراد نیازمند ارائه می کنند. برای مثال می توان به تلاش برای یافتن محل سکونت و تلاش برای کاریابی افراد معلول یا دچار اختلالات روحی اشاره کرد. بعضی از مددکاران اجتماعی روانکاوی هم انجام می دهند.

• شیوه های غیر متعارف Alteative approaches: در دنیای خدمات به افراد نیازمند خدمات روانی، علاوه بر مشاغل فوق کسانی هستند که به شیوه های غیر متعارف فعالیت می کنند. به عنوان مثال می توان به طب سنتی چینی، هیپنوتیزم، طب سوزنی و غیره اشاره کرد.

همان طور که ملاحظه می کنید دنیای سلامت روان Mental Health مملو از ارائه کنندگان خدمات است. بعضی از این افراد از یک مدل کاملا پزشکی پیروی می کنند (نظیر روانپزشکان)، بعضی به دنبال روش های علمی هستند (نظیر روانشناسان و روانکاوان) و بعضی هم از روش های غیر علمی پیروی می کنند.

روان درمانی و روانشناسی...